De start van het Murmellius
1513
Johannes Murmellius was een Nederlands humanist, pedagoog en Neolatijns dichter. Hij werd geboren in Roermond, studeerde in Deventer en Keulen, waar hij in 1504 magister werd. Hij doceerde in Münster (1500-1513), Alkmaar (1513-1517) en Deventer (1517). Murmellius zag de hervorming van het onderwijs in humanistische zin als zijn levenstaak. Murmellius schreef opvoedkundige verhandelingen en schoolboeken die een enorm succes kenden en tot het einde van de achttiende eeuw op Hollandse, Duitse, Franse, Italiaanse en Poolse scholen gebruikt werden.
In 1513 weet het stadsbestuur van Alkmaar de bekwame pedagoog-humanist naar Alkmaar te doen komen. Murmellius wordt rector van de Alkmaarse school. Vele van zijn leerlingen volgden hem naar Alkmaar. Onder Murmellius steeg het aantal leerlingen tot boven de 900, terwijl het in normale tijden hoogstens 150 zal zijn geweest. Ook Murmellius was hier kennelijk tevreden over, zoals blijkt uit een epigram dat hij in 1514 dicht en dat als volgt begint:
"Quam bene gymnasium tradendis artibus aptum excelso positum est Alcmariense loco (...)"
(Hoe uitstekend toch is 't, dat, geschikt voor het leren van de edele vakken, het Alkmaarse gymnasium ligt in die voortreffelijke stad).
Historie
1513
Johannes Murmellius
Alkmaarse School
in 1517 kwam aan deze bloeiperiode op ruwe wijze een einde door de inval der Geldersen, de Zwarte Bende. Een week lang duurde de plundering en toen de Zwarte Bende wegtrok, stak zij de stad in brand. De leerlingen namen bij honderdtallen de wijk. Ook Murmellius vluchtte met zijn jonge vrouw en zoontje naar het oosten, om in Deventer in datzelfde jaar te overlijden. Het leerlingenaantal op de Alkmaarse school daalde weer tot de oude 150.
1575
Latijnse School
Helaas kwam in 1517 aan zowel Murmellius' rectoraat als de bloei van de stad en school een voortijdig einde. Door de 'commocie vant caasenbroot' in 1492 had Alkmaar zijn stadsmuren moeten afbreken en lag zodoende in 1517 open voor een rondtrekkende Gelders-Friese bende van Grote Pier, die de stad plunderde en gedeeltelijk in brand stak. Murmellius nam met zijn gezin en vele van zijn leerlingen de wijk om later in dat jaar in Deventer te sterven.
1616
'het poortje'
Het poortje, symbool voor de school, is al eeuwenlang met ons gymnasium verbonden. Sinds 1616 is het poortje de toegangspoort naar de Latijnse school gevestigd in de Doelenstraat. In 1893 wordt dit pand gesloopt en het poortje verhuist mee naar de Gedempte Nieuwesloot, de nieuwe locatie van het gymnasium en vervolgens naar de Paternosterstraat waar de school een plaats vindt in het voormalige burgerweeshuis. In 1940 wordt het poortje overgebracht naar de huidige locatie en het zal daar hopelijk nog vele jaren staan. In de afgelopen vierhonderd jaar zijn reeds vele duizenden jonge mensen dagelijks door het poortje gegaan op weg naar hun toekomst. En zo gaat dat nog steeds. Het Murmellius Gymnasium: de poort naar jouw toekomst!
1904
Stedelijk Gymnasium van Alkmaar
De Alkmaarse Latijnse School had nog vele jaren bestaan, maar uiteindelijk was het op 16 maart 1904 dat het Stedelijk Gymnasium van Alkmaar werd opgericht. Onder deze vlag zou de school weer tot bloei komen zoals in de zestiende eeuw. Vanaf toen maakte de school als gymnasium een tweede, veel langere bloeiperiode door. Onder rectoren als J. Hemelrijk, F.H. Parigger en C.A. Groenhart groeide de school.
1933
Murmellius Gymnasium
Op 1 september 1933 werd het Stedelijk Gymnasium officieel vernoemd naar de vermaarde Johannes Murmellius. Het Murmellius Gymnasium is een feit. De school is dan nog gevestigd aan de Paternosterstraat, waar het sinds 1924 intrek nam in een voormalig burgerweeshuis.
1939
Tweede Wereldoorlog
In de zomer van 1939 mobiliseert ons land. Het oude gebouw van het gymnasium moet worden ontruimd en de gymnasiasten moeten op verschillende locaties in de stad hun onderwijs genieten, onder meer in de Kapelkerk, het Hof van Sonoy en zelfs in café Het Wapen van Haarlem aan de Nieuwe Sloot.
1940
Murmellius Gymnasium
Het Murmellius Gymnasium verhuisde op 2 september 1940 naar de Bergerhout, de locatie waar het tot op de dag van vandaag staat. Het poortje, dat achtereenvolgens op de Doelenstraat (1616-1893), Gedempte Nieuwesloot (1893-1924) en Paternosterstraat (1924-1940) stond, verhuisde mee. Van feest was echter geen sprake: door de oorlog was het een sombere aangelegenheid. Rector Jaap Hemelrijk en de docenten Kukenheim en Van Amerongen moesten vanwege hun joodse achtergrond onderduiken.
1979
Op 24 april 1979 werd Ad Veras opgericht door Marijn van den Born, Alida Nieuwenhuijsen (voor menigeen bekend als Kuuk), Ebeline Koelma, Adelbertus Jitta en Gerard van Leersum. De drie eerstgenoemden waren zelf leerkracht op het Murmellius, dat in 1979 zijn 75-jarige bestaan vierde. De volledige naam van Ad Veras luidt: ‘Ad Veras Amicitias, vereniging van oud-leerlingen van het Murmellius Gymnasium te Alkmaar’.
1999
Brand
De aula van het Murmellius ging op 12 april 1999 in vlammen op. Deze werd het jaar erna hersteld, waarbij het gebouw is uitgebreid met onder meer een gymzaal.
2012
Nieuwbouw
Hoewel het al in 2011, aan het begin van het nieuwe schooljaar, toegankelijk was voor de leerlingen, werd in 2012 de laatste hand gelegd aan de nieuwbouw van het Murmellius. Dit zorgde ervoor dat de school volledig rolstoeltoegankelijk werd en dat alle lokalen via binnen bereikbaar zijn. De twee verdiepingen tellende uitbouw leverde bovendien een verdubbeling van het aantal lokalen op en werd voorzien van de modernste technologieën.
